Hier volgt een relaas van een zoon van één van de bewakers, Jan Willem van der Helm:


Inleiding

Hier is wat informatie over mijn vader Jan Willem van der Helm, geboren 02-06-1906 te Uithoorn en overleden op 29-04-1981 te Alkmaar. Ik, Rob van der Helm, ben in 1941 geboren en weet nog een heel klein beetje van uit de oorlog. Mijn oudere broer Hans is geboren in 1934 en hij weet zich nog het een en ander te herinneren. Mijn oudste broer Gerard die nog meer wist is helaas gestorven.

Voor de oorlog

Vader was voor WO II bij de *Luchtbeschermingsdienst* in Alkmaar. Hij vertelde mij, dat hij op de Waagtoren zat met een verrekijker om te kijken of er geen Duitse vliegtuigen aan kwamen om het vliegveld Bergen te gaan bombarderen. Onzeker is of deze taak vrijwillig was, of dat hij gewoon werd opgeroepen? Volgens Hans had hij een uniform aan met op de revers een gepoetste koperen verrekijker, door de epaulet zat een koord.

In de oorlog

Ik weet van mijn broer, dat vader de eerste paar jaren van de oorlog moest helpen om wegversperringen te maken, hij had ervaring als betonvlechter, Er werd echter bijna of geen staaldraadversteviging gebruikt (was sabotage!), dus na de oorlog waren deze obstakels zonder al te veel moeite te verwijderen.

Op een gegeven moment moest vader wel onderduiken! Onbekend voor ons wanneer dat was. Van zijn periode in de oorlog is helaas weinig tot niets bekend, hij wilde er nooit met iemand over praten, zo ging dat in die tijd. Wel is bekend dat hij in de oorlog mee heeft gedaan met diverse acties, waaronder inbraken voor het bemachtigen van bonnen. Dit heeft mijn moeder zelf aan mij verteld. Zij moest de bonnen later uit delen in de buurt. Overal was armoede en ellende en hongersnood.

Er is kort geleden een foto opgedoken van de sabotage groep *GSA Alkmaar* van Mei 1945. Onze vader zit (zeer waarschijnlijk) links onderaan op deze foto (zie bijlage). Mijn broer herinnert zich nog dat onze vader een blauwe overal aan had met een witte band om de arm, zoals de personen op deze foto.

Ook herinner ik me, dat gewapende Duitsers bij ons binnen kwamen (1944-1945) om naar vader te zoeken, vader was verraden. Hij was snel door een luik onder de grond naar de buren gekropen. Ik was nog heel klein 3 tot 4 jaar en moeder zei tegen mij "Houd je mond. Niks zeggen !" Ik was doodsbang en herinner het me het nog als de dag van gisteren! De wc van de buren lekte, bij elke trekbeurt kreeg vader een golf water en troep over zich heen, volgens mijn broer !

Na de oorlog

Na de oorlog werd vader (mogelijk door zijn oorlogsverleden?) opgeroepen om als bewaker in het interneringskamp Schoorl te dienen. 's Morgens verzamelen bij het ROG gebouw in Alkmaar achter de Grote Kerk (deze kazerne is later gesloopt) en dan met een vrachtwagen verder naar Schoorl.

Mogelijk had vader het zelfde uniform aan als van voor de oorlog? Maar dat weten we niet. Na Schoorl, is vader bewaker geworden in het interneringskamp aan de Westerweg te Alkmaar, dat herinner ik me nog wel . foto zie bijlage ! Ik ben een keer met mijn moeder naar hem toe geweest, hij zat toen in een kantoortje. Vader vroeg me of ik wilde weten hoe laat het was, hij belde een telefoonnr. en ik hoorde een vrouwenstem de tijd zeggen. Ik moest van vader toen "dankuwel mevrouw" zeggen, vader moest toen hard lachen. Ik begreep dat niet, ik was pas 5 jaar.

x

Foto Sabotagegroep Alkmaar. Zeer waarschijnlijk knielt vader helemaal links vooraan

Foto Sabotagegroep Alkmaar (detail)

x

Foto Kamp Schoorl (uit fotoalbum van mijn ouders). Vader knielt helemaal links vooraan

Bovenstaande foto werd genomen door Van Vuuren

x

Foto kamp Westerweg Alkmaar

Het is natuurlijk heel interessant om te weten te kunnen komen wie die andere personen op de foto's zijn !